"The power to promote and reward, as also to demote and punish the individual and his fate in this world, lies within his mind, its thoughts and feelings. No external agency is necessary to bring this infallible fruition. As the growth and development of a seed, an embryo, or a cell designed and preserved by its own inner makeup, here too the causal forces for what one rightly deserves lurk within one’s own invisible bosom."

The Guiding force of Narayanashrama Tapovanam & Center for Inner Resources Development

Swami Bhoomananda Tirtha

swamiji
swamiji-header-mo
Menu

VfI Header with Maa
Sr. No.   PDF and Audio  
 1

बाह्ये निरुद्धे मनस: प्रसन्नता
मन:प्रसादे परमात्मदर्शनम् ।
तस्मिन्सुदृष्टे भवबन्धनाशो
बहिर्निरोध: पदवी विमुक्ते ।।‌

bāhye niruddhe manasaḥ prasannatā
manaḥ-prasāde paramātma-darśanam ।

tasmin-sudṛṣṭe bhava-bandha-nāśo
bahir-nirodha: padavī vimukteḥ ।।

                                                        Vivekacūḍāmaṇi: 335 

Read Online by clicking here      Download PDF by clicking here
2
बाह्यानुसन्धिः परिवर्धयेत्फलं 
दुर्वासनामेव ततस्ततोऽधिकाम् ।
ज्ञात्वा विवेकैः परिहृत्य बाह्यं
स्वात्मानुसन्धिं विदधीत नित्यम् ।।
                                            
Bāhyānusandhi: parivardhayetphalaṃ
Durvāsanāmeva tatastato’dhikām
Jñātvā vivekai: parihṛtya bāhyaṃ  
Svātmānusandhiṃ vidadhīta nityam
                                                                             Vivekacūḍāmaṇi: 334
Read Online by clicking here  Download PDF by clicking here
3
यथा यथा प्रत्यगवस्थितं मनः
तथा तथा मुञ्चति बाह्यवासनाम् ।
निःशेषमोक्षे सति वासनानां
आत्मानुभूति: प्रतिबन्धशून्या ।।
 
yathā yathā pratyagavasthitaṁ mana:
tathā tathā muñcati bāhyavāsanām
ni:śeṣamokṣe sati vāsanānāṁ
ātmānubhūtiḥ pratibandhaśūnyā
                                                                                       - vivekacūḍāmaṇiḥ 276
    Read Online by clicking here  Download PDF by clicking here
4
भाग्योदयेन बहुजन्मसमार्जितेन
सत्सङ्गमेव लभते पुरुषो यदा वै ।
अज्ञानहेतुकृतमोहमहान्धकार-
नाशं विधाय हि तदोदयते विवेकः ।।
                                                                      - भागवतमाहात्म्यम् २.७६
bhāgyodayena bahujanma-samārjitena
satsaṅgameva labhate puruṣo yadā vai
ajnānahetukṛta-mohamahāndhakāra
nāśaṁ vidhāya hi tadodayate vivekaḥ
                                                                                        - Bhāgavatamāhātmyam 2.76
  Read Online by clicking here   Download PDF by clicking here
5  
ब्रह्मानन्दरसानुभूतिकलितैः पूतैः सुशीतैर्युतै-
र्युष्मद्वाक्कलशोज्झितैः श्रुतिसुखैर्वाक्यामृतैः सेचय ।
संतप्तं भवतापदावदहनज्वालाभिरेनं प्रभो
धन्यास्ते भवदीक्षणक्षणगतेः पात्रीकृताः स्वीकृताः ।।
                                                               - विवेकचूडामणिः ३९
brahmānanda-rasānubhūti-kalitaiḥ pūtaiḥ suśītair-yutair
yuṣmadvāk-kalaśojjhitaiḥ śrutisukhair-vākyāmṛtaiḥ secaya
saṁtaptaṃ bhavatāpa-dāvadahana-jvālābhirenaṃ prabho
dhanyāste bhavadīkṣaṇa-kṣaṇagateḥ pātrīkṛtāḥ svīkṛtāḥ
                                                                        - Vivekacuḍamaṇi 39
   Read Online by clicking here    Download the PDF by clicking here
6
कृष्ण त्वदीयपदपङ्कजपञ्जरान्ते
अद्यैव मे विशतु मानसराजहंसः ।
प्राणप्रयाणसमये कफवातपित्तैः
कण्ठावरोधनविधौ स्मरणं कुतस्ते ।।
                                                    - मुकुन्दमाला
Kṛṣṇa tvadīya-padapaṅkaja-pañjarānte
adyaiva me viśatu mānasa-rājahaṃsa:
Prāṇa-prayāṇa-samaye kapha-vāta-pittai:
Kaṇṭhāvarodhana-vidhau smaraṇaṃ kutaste
                                                            - Mukundamālā
Read Online by clicking here     Download the PDF by clicking here
7
मृषा गिरस्ता ह्यसतीरसत्कथा न कथ्यते यद्भगवानधोक्षजः ।
तदेव सत्यं तदु हैव मङ्गलं तदेव पुण्यं भगवद्गुणोदयम् ।।
तदेव रम्यं रुचिरं नवं नवं तदेव शश्वन्मनसो महोत्सवम् ।
तदेव शोकार्णवशोषणं नृणां यदुत्तमश्लोकयशोऽनुगीयते ।।
                                                    - - श्रीमद्भागवतम् १२.१२.४८-४९
mṛṣā girastā hyasatīr-asatkathā na kathyate yad-bhagavān-adhokṣaja: ।
tadeva satyaṃ tadu haiva maṅgalaṃ tadeva puṇyaṃ bhagavad-guṇodayam ।।
tadeva ramyaṃ ruciraṃ navaṃ navaṃ tadeva śaśvan-manaso mahotsavam ।
tadeva śokārṇava-śoṣaṇaṃ nṛṇāṃ yad-uttama-ślokayaśo’nugīyate ।।
                                                            - - Śrīmadbhāgavataṃ 12.12.48-49
Read Online by clicking here     Download the PDF by clicking here
8
नित्योत्सवो भवेत्तेषां नित्यश्रीर्नित्यमंगलम् ।
येषां हृदिस्थो भगवान् मङ्गलायतनं हरिः ।।
nityotsavo bhavet-teṣāṁ nityaśrīr-nityamaṅgalam ।
yeṣāṃ hṛdistho bhagavān maṅgalāyatanaṃ hariḥ ।।
Read Online by clicking here     Download the PDF by clicking here
9
आत्मा नदी संयमपुण्यतीर्था सत्योदका शीलतटा दयोर्मिः ।
तत्राभिषेकं कुरु पाण्डुपुत्र न वारिणा शुध्यति चान्तरात्मा ।।
ātmā nadī saṃyama-puṇya-tīrthā satyodakā śīlataṭā dayormi: ।
tatrābhiṣekaṃ kuru pāṇḍuputra na vāriṇā śudhyati cāntarātmā ।।
Read Online by clicking here     Download the PDF by clicking here
10
लक्ष्यच्युतं चेद्यदि चित्तमीषद्- बहिर्मुखं सन्निपतेत्ततस्ततः ।
प्रमादतः प्रच्युतकेलिकन्दुकः सोपानपङ्क्तौ पतितो यथा तथा ।।
- विवेकचूडामणिः ३२५ ।
lakṣyacyutaṃ ced-yadi cittam-īṣad bahirmukhaṃ sannipatet-tatastataḥ ।
pramādataḥ pracyuta-kelikandukaḥ sopānapaṅktau patito yathā tathā ।।
- Vivekacūḍāmaṇiḥ 325
Read Online by clicking here     Download the PDF by clicking here
11
विद्यातपःप्राणनिरोधमैत्रीतीर्थाभिषेकव्रतदानजप्यैः ।
नात्यन्तशुद्धिं लभतेऽन्तरात्मा यथा हृदिस्थे भगवत्यनन्ते ।।
- श्रीमद् भागवतम् १२.३.४८ ।
vidyā-tapaḥ-prāṇanirodha-maitrī-tīrthābhiṣeka-vrata-dāna-japyaiḥ ।
nātyantaśuddhiṁ labhate'ntarātmā yathā hṛdisthe bhagavatyanante ।।
- Śrīmad bhāgavatam 12.3.48
Read Online by clicking here     Download the PDF by clicking here
12
खं वायुमग्निं सलिलं महीं च ज्योतींषि सत्त्वानि दिशो द्रुमादीन् ।
सरित्समुद्रांश्च हरेः शरीरं यत्किञ्च भूतं प्रणमेदनन्यः ।।
- श्रीमद् भागवतम् ११.२.४१ ।
khaṃ vāyum-agniṃ salilaṃ mahīṃ ca jyotīṃṣi sattvāni diśo drumādīn ।
sarit-samudrāṃśca hareḥ śarīraṃ yatkinca bhūtaṃ praṇamed-ananyaḥ ।।
- Śrīmad bhāgavatam 11.2.41
Read Online by clicking here     Download the PDF by clicking here
13
कौपीनं शतखण्डजर्जरतरं कन्था पुनस्तादृशी
नैश्चिन्त्यं निरपेक्षभैक्षमशनं निद्रा श्मशाने वने ।
स्वातन्त्र्येण निरङ्कुशं विहरणं स्वान्तं प्रशान्तं सदा
स्थैर्यं योगमहोत्सवेऽपि च यदि त्रैलोक्यराज्येन किम् ।।
- वैराग्यशतकम् ९१ ।
kaupīnaṃ śatakhanḍajarjarataraṃ kanthā punastādṛśī
naiścintyaṃ nirapekṣabhaikṣam-aśanaṃ nidrā śmaśāne vane ।
svātantryeṇa niraṅkuśaṃ viharaṇaṃ svāntaṃ praśāntaṃ sadā
sthairyaṃ yogamahotsave.api ca yadi trailokya-rājyena kim ।।
- vairāgyaśatakam 91
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
14
क्वचिन्मूढो विद्वान् क्वचिदपि महाराजविभवः
क्वचिद्भ्रान्तः सौम्यः क्वचिदजगराचारकलितः ।
क्वचित्पात्रीभूतः क्वचिदवमतः क्वाप्यविदित:
चरत्येवं प्राज्ञः सततपरमानन्दसुखितः ।।
- विवेकचूडामणि: ५४२ ।
kvacin-mūḍho vidvān kvacid-api mahārāja-vibhava:
kvacid-bhrānta: saumya: kvacid-ajagarācāra-kalita: ।
kvacit-pātrībhūta: kvacid-avamata: kvāpy-avidita:
caraty-ēvaṃ prājña: satata-paramānanda-sukhita: ।।
- Vivekacūḍāmaṇi: 542
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
15
यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदि श्रिताः ।
अथ मर्त्योऽमृतो भवत्यत्र ब्रह्म समश्नुते ।।
- कठोपनिषद् २.३.१४ ।
yadā sarve pramucyante
kāmā ye'sya hṛdi śritāḥ ।
atha martyo'mṛto bhavat
yatra brahma samaśnute ।।
- Kaṭhopaniṣad 2.3.14
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
16
बन्धो हि वासनाबन्धो मोक्षः स्यात् वासनाक्षयः ।
वासनां त्वं परित्यज्य मोक्षार्थित्वमपि त्यज ।।
- लघुयोगवासिष्ठरामायणम् ४.५.२० ।
bandho hi vāsanābandho
mokṣaḥ syāt vāsanākṣayaḥ ।
vāsanāṁ tvaṁ parityajya
mokṣārthitvamapi tyaja ।।
- Laghuyogavāsiṣṭharāmāyaṇam 4.5.20
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
17
देहेऽस्थिमांसरुधिरेऽभिमतिं त्यज त्वं
जायासुतादिषु सदा ममतां विमुञ्च ।
पश्यानिशं जगदिदं क्षणभङ्गनिष्ठं
वैराग्यरागरसिको भव भक्तिनिष्ठः ।।
- भागवतमाहात्म्यम् ४.७९ ।
dehe'sthi-māṃsa-rudhire-'bhimatiṃ tyaja tvaṃ
jāyā-sutādiṣu sadā mamatāṃ vimuñca ।
paśyāniśaṃ jagad-idaṃ kṣaṇa-bhaṅga-niṣṭhaṃ
vairāgya-rāga-rasiko bhava bhakti-niṣṭhaḥ ।।
- Bhāgavatamāhātmyam 4.79
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
18
धर्मं भजस्व सततं त्यज लोकधर्मान्
सेवस्व साधुपुरुषाञ्जहि कामतृष्णाम् ।
अन्यस्य दोषगुणचिन्तनमाशु मुक्त्वा
सेवाकथारसमहो नितरां पिब त्वम् ।।
- भागवतमाहात्म्यम् ४.८० ।
dharmaṃ bhajasva satataṃ tyaja loka-dharmān
anyasya doṣaguṇacintanam-āśu muktvā ।
sevasva sādhupuruṣān-jahi kāmatṛṣṇām
sevākathārasam-aho nitarāṃ piba tvam ।।
- Bhāgavatamāhātmyam 4.80
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
19
न मोक्षस्याकांक्षा भवविभववाञ्छापि च न मे
न वि़ज्ञानापेक्षा शशिमुखि सुखेच्छापि न पुनः ।
अतस्त्वां संयाचे जननि जननं यातु मम वै
मृडानी रुद्राणी शिव शिव भवानीति जपतः ॥
- देवी अपराधक्षमापनस्तोत्रम् ८ ।
Na mokṣasyākāṅkṣā bhava-vibhava-vāñchāpi ca na me
Na vijñānāpekṣā śaśi-mukhi sukhecchāpi na puna: ।
Atas-tvāṃ saṃyāce janani jananaṃ yātu mama vai
sevākathārasam-aho nitarāṃ piba tvam ।।
- Devi aparādhakṣamāpanastotram 8
Read Online by clicking here       Download the PDF by clicking here
20
सम्यगालोकनात्सत्यात् वासना प्रविलीयते ।
वासनाविलये चेतः शाम्यत्यस्नेहदीपवत् ।।
- लघुयोगवासिष्ठ ४.३.४६
samyag-ālokanāt-satyāt vāsanā pravilīyate ।
vāsanā-vilaye cetaḥ śāmyaty-asneha-dīpavat ।।
- Laghu-yoga-vāsiṣṭha 4.3.46
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
21
मनसि वचसि काये पुण्यपीयूषपूर्णा:
त्रिभुवनमुपकारश्रेणिभिः प्रीणयन्तः ।
परगुणपरमाणून् पर्वतीकृत्य नित्यं
निजहृदि विकसन्तः सन्ति सन्तः कियन्तः ।।
- - नीतिशतकम् ७९
manasi vacasi kāye puṇya-pīyūṣa-pūrṇāḥ
tribhuvanam-upakāra-śreṇibhiḥ prīṇayantaḥ ।
paraguṇa-paramāṇūn parvatīkṛtya nityaṃ
nija-hṛdi vikasantaḥ santi santaḥ kiyantaḥ ।।
- Nītiśatakam 79
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
22
सङ्कीर्त्यमानो भगवाननन्तः
श्रुतानुभावो व्यसनं हि पुंसाम् ।
प्रविश्य चित्तं विधुनोत्यशेषं
यथा तमोऽर्कोऽभ्रमिवातिवातः ।।
- श्रीमद्भागवतम् १२.१२.४७
saṅkīrtyamāno bhagavān-ananta:
śrutānubhāvo vyasanaṃ hi puṃsām ।
praviśya cittaṃ vidhunoty-aśeṣaṃ
yathā tamo’rko’bhram-ivātivāta: ॥
- Śrīmadbhāgavatam 12.12.47
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
23
विश्वप्रपञ्चरचनेयमसत्यरूपा
नासत्यरूपमनुधावति राम तज्ज्ञः ।
तज्ज्ञोऽसि शान्तकलनोऽसि निरामयोऽसि
नित्योदितोऽसि भव सुन्दर शान्तशोकः ।।
- योगवासिष्ठरामायणम् उपशमप्रकरणम् ५.५३
viśva-prapañca-racaneyam-asatya-rūpā
na-asatyarūpam-anudhāvati rāma tajjñaḥ ।
tajjño'si śānta-kalano'si nirāmayo'si
nityodito'si bhava sundara śānta-śokaḥ ॥
- Yoga-vāsiṣṭha-Rāmāyaṇam - upaśama-prakaraṇam 5.53
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
24
विश्वप्रपञ्चरचनेयमसत्यरूपा
नासत्यरूपमनुधावति राम तज्ज्ञः ।
तज्ज्ञोऽसि शान्तकलनोऽसि निरामयोऽसि
नित्योदितोऽसि भव सुन्दर शान्तशोकः ।।
- योगवासिष्ठरामायणम् उपशमप्रकरणम् ५.५३
viśva-prapañca-racaneyam-asatya-rūpā
na-asatyarūpam-anudhāvati rāma tajjñaḥ ।
tajjño'si śānta-kalano'si nirāmayo'si
nityodito'si bhava sundara śānta-śokaḥ ॥
- Yoga-vāsiṣṭha-Rāmāyaṇam - upaśama-prakaraṇam 5.53
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
25
बालस्य नेह शरणं पितरौ नृसिंह
नार्तस्य चागदमुदन्वति मज्जतो नौः ।
तप्तस्य तत्प्रतिविधिर्य इहाञ्जसेष्ट: -
तावद्विभो तनुभृतां त्वदुपेक्षितानाम् ।।
- श्रीमद्भागवतम् ७.९.१९
bālasya neha śaraṇaṃ pitarau nṛsiṃha
nārtasya cāgadam-udanvati majjato nauḥ ।
taptasya tat-pratividhir-ya ihāñjaseṣṭaḥ-
tāvad-vibho tanubhṛtāṃ tvad-upekṣitānām ॥
- śrīmadbhāgavatam 7.9.19
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
26
नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।
यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूँस्वाम् ॥
- कठोपनिषद् १.२.२३
nāyam-ātmā pravacanena labhyo na medhayā na bahunā śrutena ।
yam-evaiṣa vṛṇute tena labhya: tasyaiṣa ātmā vivṛṇute tanūm-svām ॥
- Kaṭhopaniṣad 1.2.23
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
27
नीचोऽपि पापवलितोऽपि विनिन्दितोऽपि ब्रूयात्तवाहमिति यस्तु किलैकवारम् ।
तं यच्छसीश निजलोकमिति व्रतं ते तस्मात्त्वमेव शरणं मम शंखपाणे ॥
- हरिशरणाष्टकम्
nīco’pi pāpa-valito’pi vinindito’pi brūyāt-tavāham-iti yas-tu kilaikavāram |
taṃ yacchasīśa nija-lokam-iti vrataṃ te tasmāt-tvam-eva śaraṇaṃ mama śaṅkha-pāṇe ॥
- Hariśaraṇāṣtakam
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
28
शान्ता महान्तो निवसन्ति सन्तो
वसन्तवल्लोकहितं चरन्तः ।
तीर्णाः स्वयं भीमभवार्णवं जनान्
अहेतुनान्यानपि तारयन्तः ।।
- विवेकचूडामणिः ३७
śāntā mahānto nivasanti santo vasantaval-lokahitaṃ carantaḥ ।
tīrṇāḥ svayaṃ bhīma-bhavārṇavaṃ janān- ahetunānyān-api tārayantaḥ ॥
- Vivekacūḍāmaṇiḥ 37
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here
29
कस्तां परानन्दरसानुभूतिम्‌-
उत्सृज्य शून्येषु रमेत विद्वान् ।
चन्द्रे महाह्‌लादिनि दीप्यमाने
चित्रेन्दुमालोकयितुं क इच्छेत् ॥
- विवेकचूडामणिः ५२२
kastāṃ parānanda-rasānubhūtim-
utsṛjya śūnyeṣu rameta vidvān ।
candre mahāhlādini dīpyamāne
citrendum-ālokayituṃ ka icchet ॥
- Vivekacūḍāmaṇiḥ 522
Read Online by clicking here      Download the PDF by clicking here